Erfrecht. Legitieme. Bewind. Incident. Informatieverstrekking aan bewindvoerder ter berekening van legitieme. Giften. Inzage in bankafschriften. Belastingaangiften.

De Rechtbank Amsterdam heeft onlangs uitspraak gedaan over de informatieverstrekking aan een bewindvoerder ter berekening van de legitieme.

De erflaatster is op 24 juni 2019 te Amsterdam overleden.

Zij was de moeder van eiseres en gedaagde was haar partner.

Erflaatster heeft op 20 december 1996 een testament opgemaakt.

Zij heeft daarin bepaald dat gedaagde haar enig erfgenaam is.

Deze rechtbank heeft in haar beschikking van 3 maart 2020 de goederen die eiseres (zullen) toebehoren onder bewind gesteld.

Eiseres is in deze beschikking benoemd tot bewindvoerder.

Op 26 januari 2023 heeft de bewindvoerder aan gedaagde geschreven dat hij namens eiseres een beroep doet op haar legitieme portie.

Daarnaast heeft de bewindvoerder gedaagde gevraagd om een aantal gegevens te verstrekken die nodig zijn om de omvang van de legitieme portie van eiseres vast te stellen.

Erfrecht. Legitieme. Bewind. Incident. Informatieverstrekking aan bewindvoerder ter berekening van legitieme. Giften. Inzage in bankafschriften. Belastingaangiften. Boedelbeschrijving.

De rechter oordeelt als volgt.

Artikel 4:78 lid 1 BW bepaalt dat een legitimaris die niet erfgenaam is, tegenover de erfgenamen aanspraak kan maken op alle informatie die hij voor de berekening van zijn legitieme portie nodig heeft.

Als de legitimaris erom vraagt, moeten de erfgenamen hem die informatie geven.

De bewindvoerder heeft namens eiseres aanspraak gemaakt op de legitieme portie.

Omdat alle goederen en toekomstige goederen van eiseres onder het bewind vallen, heeft de bewindvoerder recht op de informatie die zij nodig heeft om de legitieme portie van eiseres vast te stellen.

Eiseres is zelf geen erfgenaam omdat zij is onterfd door erflaatster.

De bewindvoerder heeft daarom belang bij en recht op de gevorderde informatie. Anders dan gedaagde aanvoert, hoeft dit belang niet spoedeisend te zijn.

Het gaat immers niet om een voorlopige voorziening.

De bewindvoerder kan deze aanspraak geldend maken tegenover gedaagde, omdat gedaagde erfgenaam is van erflaatster en de erfenis zuiver heeft aanvaard.

De bewindvoerder is dan ook ontvankelijk in haar vordering.

Gedaagde voert aan dat zijn raadsman de informatie die hij op dit moment al heeft op 28 november 2023 aan de bewindvoerder heeft gezonden.

Verder is hij bezig meer en andere informatie te verzamelen.

Hij heeft de bank benaderd en moet nog afwachten of alle afschriften vanaf 2014 beschikbaar zijn.

Wat betreft de bankafschriften voert hij ook aan dat de legitimaris niet het recht heeft op alle bankafschriften.

Als daaruit van schenkingen en giften blijkt zal hij daarvan opgave doen.

Datzelfde geldt voor wat onder 8 is gevorderd.

De overige gevorderde informatie heeft hij niet en kan hij daarom niet overleggen.

Verder is de gevraagde informatie zo algemeen geformuleerd dat hij niet weet wat de bewindvoerder ermee bedoelt, aldus gedaagde.

Uit de bewoordingen van artikel 4:78 BW kan worden afgeleid dat de te verstrekken informatie zo ruim mogelijk moet worden uitgelegd, maar dat het wel is beperkt tot de gegevens die nodig zijn voor de berekening van de legitieme portie.

De rechtbank zal tegen deze achtergrond hierna ingaan op de verschillende gevraagde documenten.

Overzichten van bezittingen, schulden en de rekeningen van erflaatster

Voor het maken van de berekening van de legitieme portie van eiseres is nodig een overzicht van al haar schulden en bezittingen op het moment van haar overlijden, voor zoveel mogelijk voorzien van een onderbouwing.

De bewindvoerder heeft gedaagde al ruim een jaar geleden hierom gevraagd en erflaatster is al ruim drie jaar geleden overleden.

Inmiddels moet gedaagde dan ook in staat zijn een dergelijk overzicht te verstrekken.

Ook dient gedaagde een overzicht te verstrekken van de betaal-, spaar- en/of beleggingsrekeningen van erflaatster, met opgave van de saldi op het moment van overlijden.

De vorderingen zijn dan ook toewijsbaar.

Bankafschriften en giften/schenkingen

Uit artikel 4:67 BW volgt dat voor de berekening van de omvang van de legitieme portie de door de erflater gedane giften worden ingekort.

Gedaagde is naar eigen zeggen (nog) niet bekend met giften/schenkingen van de erflaatster, maar is bereid daarover opheldering te verschaffen als hij de bankafschriften heeft ontvangen.

De rechtbank gaat ervan uit dat gedaagde, zoals hij aanvoert, daadwerkelijk de bank (volgens hem is maar sprake van één bankrekening van erflaatster) heeft verzocht om hem afschriften over de gevraagde periode te verschaffen.

Voor zover hij deze ontvangt zal hij deze aan de bewindvoerder dienen te verschaffen.

De giften/schenkingen kunnen immers uit deze bankafschriften blijken en de bewindvoerder heeft een belang om ook zelf te kunnen nagaan of er giften/schenkingen zijn gedaan.

De vorderingen zullen daarom worden toegewezen.

Mocht de bank niet alle gevraagde bescheiden aan gedaagde (kunnen) verstrekken zal gedaagde dit onderbouwd met bewijsstukken aan de bewindvoerder moeten aantonen.

Aangiftes belastingen

Gedaagde betwist niet concreet dat hij de aangiftes en aanslagen dient te verstrekken.

Volgens hem heeft zijn raadsman de belastingaangiftes over 2014 tot en met 2017 inmiddels aan de bewindvoerder gestuurd, met uitzondering van de belastingaangifte over 2017, waarover hij niet beschikt.

De bewindvoerder heeft hierop nog niet kunnen reageren.

De rechtbank zal daarom voor alle duidelijkheid de vorderingen alsnog geheel toewijzen; voor zover gedaagde al stukken heeft verstrekt hoeft hij dat niet alsnog te doen.

Aan wie te verstrekken?

Gedaagde dient de informatie aan de bewindvoerder te geven; niet aan de rechtbank.

Het is vervolgens aan de bewindvoerder om haar vordering in de hoofdzaak te onderbouwen met een berekening van de legitieme portie, vergezeld van de relevante stukken.

Wilt u de gehele uitspraak bekijken? Klik dan hier.

Heeft u een vraag aan onze advocaat legitieme over de vereffening of verdeling van een erfenis, over de uitleg van een testament of over de nietigheid van een testament, over de taken en bevoegdheden van de executeur, over het kindsdeel of over de legitieme, of over het berekenen van de legitieme, belt u dan gerust onze advocaat legitieme op 020-3980150.

Wilt u meer weten over de berekening van de legitieme, bezoek dan onze website over de legitieme. Klik dan hier.

Wilt u meer weten over het erfrecht, bezoek dan onze website van ons advocatenkantoor. Klik dan hier.