Erfrecht. Legitieme. Inroepen van de legitieme. Is er een tijdig beroep gedaan op de legitieme portie? Verval. Vervaltermijn. Is stuiting of verlenging van de termijn mogelijk?

De Rechtbank Overijssel heeft onlangs uitspraak gedaan over de vraag of er een tijdig beroep was gedaan op de legitieme portie.

In deze zaak gaat het er om of eiser tijdig een beroep heeft gedaan op haar legitieme portie in de nalatenschap van de vader en de moeder van partijen.

De rechtbank is van oordeel dat eiser alleen tijdig een beroep heeft gedaan op haar legitieme portie in de nalatenschap van moeder.

Erfrecht. Legitieme. Inroepen van de legitieme. Is er een tijdig beroep gedaan op de legitieme portie? Formele vereisten? Verval. Vervaltermijn. Is stuiting of verlenging van de termijn mogelijk?

De rechter oordeelt als volgt.

Beroep op de legitieme portie in de nalatenschap van vader

Eiser heeft zich op het standpunt gesteld dat zij mondeling aanspraak heeft gemaakt op haar legitieme portie in de nalatenschap van vader.

Zij verwijst ter onderbouwing daarvan naar de door haar overgelegde productie, dat een tweetal verklaringen bevat van haar zussen.

Gedaagde heeft aangevoerd dat de zussen na het overlijden van vader aan moeder hebben laten weten dat ze geen aanspraak zullen maken op hun erfdeel zolang moeder leeft.

Dat blijkt ook uit de verklaringen van de zussen.

Het is gedaagde niet bekend dat eiser in de nalatenschap van vader een beroep heeft gedaan op haar legitieme portie.

De mogelijkheid om aanspraak te maken op de legitieme portie vervalt uiterlijk vijf jaren na het overlijden van de erflater (artikel 4:85 BW).

Deze termijn is een vervaltermijn en geen verjaringstermijn.

Dat betekent dat de termijn niet kan worden gestuit en verlengd.

Vader is overleden op [overlijdensdatum 1] 2013.

Eiser kon dus uiterlijk op de overlijdensdatum in 2018 een beroep doen op de legitieme portie in de nalatenschap van vader.

De rechtbank stelt vast dat eiser voor het eerst bij e-mail van haar advocaat van 19 maart 2024 expliciet aanspraak heeft gemaakt op haar legitieme portie in de nalatenschap van vader.

Dat is buiten de vijfjaarstermijn.

Er bestaan geen formele regels over de wijze waarop aanspraak kan worden gemaakt op de legitieme portie.

Voor zover in de stellingen van eiser moet worden gelezen dat zij al vóór het verstrijken van de termijn een impliciet beroep op de legitieme portie heeft gedaan en dat moeder dat ook als een beroep op de legitieme portie heeft opgevat of heeft moeten opvatten, dan faalt dat betoog.

In de overgelegde verklaringen van A en B van respectievelijk 21 februari 2024 en 20 februari 2024, staat in dat verband enkel dat eiser moeder (zeker binnen een jaar na het overlijden van vader) tijdens familiedagen in kennis heeft gesteld van het opeisen van haar erfdeel in de nalatenschap van vader en dat zij haar erfdeel niet zal opeisen zolang moeder zou leven.

Hoezeer eiser daarmee destijds ook tegenover moeder heeft willen beogen dat zij haar legitieme portie wenst te ontvangen, kan daaruit niet worden afgeleid dat moeder dat ook zo heeft begrepen dan wel heeft moeten begrijpen.

Bovendien staat daaraan niet in de weg dat [eiser] tegelijkertijd (expliciet) aanspraak had kunnen maken op de legitieme portie om haar rechten zeker te stellen.

Daarmee had eiser eventuele onduidelijkheid achteraf (nu moeder inmiddels is overleden) kunnen voorkomen.

Dat heeft zij niet gedaan.

Er is in de gegeven omstandigheden naar het oordeel van de rechtbank geen ruimte om op grond van de redelijkheid en billijkheid van deze vijfjaarstermijn af te wijken.

Door niet eerder dan op 18 november 2024 expliciet aanspraak te hebben gemaakt op haar legitieme portie, terwijl de termijn verstreek op de overlijdensdatum in 2018, heeft eiser niet tijdig een beroep gedaan op haar legitieme portie in de nalatenschap van vader.

Dat betekent dat haar aanspraak is vervallen.

De vorderingen van eiser voor zover deze betrekking hebben op de legitieme portie in de nalatenschap van vader zullen reeds hierom worden afgewezen.

De stellingen die partijen daarover hebben ingenomen behoeven dan ook geen verdere bespreking.

Beroep op de legitieme portie in de nalatenschap van moeder

Eiser heeft bij (aangetekende) brief van 9 november 2023 een beroep gedaan op haar legitieme portie in de nalatenschap van moeder.

Moeder is overleden in 2021.

Eiser heeft haar beroep op de legitieme portie in de nalatenschap van moeder tijdig gedaan.

Dat is tussen partijen ook niet in discussie.

Wilt u de gehele uitspraak bekijken? Klik dan hier.

Heeft u een vraag aan onze advocaat legitieme over de vereffening of verdeling van een erfenis, over de uitleg van een testament of over de nietigheid van een testament, over de taken en bevoegdheden van de executeur, over het kindsdeel of over de legitieme, of over het berekenen van de legitieme, belt u dan gerust onze advocaat legitieme op 020-3980150.

Wilt u meer weten over de berekening van de legitieme, bezoek dan onze website over de legitieme. Klik dan hier.

Wilt u meer weten over het erfrecht, bezoek dan onze website van ons advocatenkantoor. Klik dan hier.