Door onze advocaat legitieme: In het onderhavige geschil betreft het een weduwe van een erflater met twee kinderen uit een eerder huwelijk en de vraag onder welke omstandigheden de twee kinderen, in dit geval beiden legitimaris, nog een aanspraak konden maken op hun legitieme portie. De erflater is overleden op 16 oktober 2001. In zijn testament is opgenomen dat zijn twee kinderen uit het eerdere huwelijk hun legitieme portie en de daarover verschuldigde rente pas kunnen opeisen wanneer de weduwe overlijdt. Dit strekte ertoe, net als bij de wettelijke verdeling, om het onderhoud en de verzorging van de langstlevende te garanderen.

De legitieme portie wordt vastgesteld en een van de kinderen komt met de weduwe overeen dat de vordering direct wordt uitbetaald aan het kind. Met het tweede kind wordt een dergelijke overeenkomst niet gesloten. Wel heeft het tweede kind aanspraak gemaakt op zijn legitieme portie. Op een later tijdstip, na 16 oktober 2006, blijkt echter dat er geld op een Zwitserse bankrekening van de erflater stond dat ten onrechte niet is betrokken bij de berekening van de legitieme portie van de twee kinderen. Het kind dat zijn vordering niet heeft opgeëist maar wel een aanspraak heeft gedaan wil nu zijn legitieme portie opeisen. De weduwe stelt dat, omdat de legitieme portie niet binnen vijf jaar is opgeëist, het kind geen aanspraak meer kan maken op zijn legitieme portie.

Naar het oude recht gold dat een aanspraak op een legitieme portie, die bestond in een aandeel in de nalatenschap niet kon vervallen of verjaren. Op 1 januari 2003 is nieuwe erfrechtwetgeving inwerking getreden en daarnaast geldt er een overgangsregeling voor de gevallen voor 1 januari 2003. In het nieuwe recht vervalt de mogelijkheid om aanspraak te maken op de legitieme portie door de legitimaris, indien hij niet binnen een redelijke termijn, en uiterlijk vijf jaar na het overlijden van de erflater heeft verklaard dat hij zijn legitieme portie wil ontvangen. Deze termijn is in het leven geroepen door de wetgever om nalatenschappen spoediger te kunnen afwikkelen. De Hoge Raad 24 overweegt op 24 juni 2016 over de stelling van de weduwe het volgende:

“Uit art. 128 lid 2, tweede volzin, Ow NBW volgt dat indien een erflater voor de inwerkingtreding van het thans geldende erfrecht, doch na 1 januari 1999 is overleden, degene die volgens het tevoren geldende recht zijn bevoegdheden als legitimaris kon uitoefenen, die bevoegdheden behoudt totdat sedert het overlijden van de erflater vijf jaren zijn verstreken.

De wetgever heeft voor de in art. 128 Ow NBW vermelde termijn voor uitoefening van ‘oude’ bevoegdheden van de legitimaris aansluiting gezocht bij de termijn van art. 4:85 lid 1 BW (zie Kamerstukken II 1999-2000, 26 822, nr. 3, p. 13-14). Redelijke uitleg van art. 128 Ow NBW brengt mee dat [verweerder 2] zijn bevoegdheid kon uitoefenen door het binnen die termijn afleggen van een verklaring als bedoeld in art. 4:85 lid 1 BW, derhalve een verklaring dat hij zijn legitieme portie wenst te ontvangen. Daartoe was niet vereist hij binnen die termijn zijn legitieme portie ook daadwerkelijk opeiste.”

De Hoge Raad stelt dus dat we het overgangsrecht met betrekking op de vervaltermijn van de aanspraak op de legitieme portie van een nalatenschap opengevallen tussen 1 januari 1999 en 1 januari 2003 en het nieuw geldende recht hetzelfde moeten uitleggen. In de bovenstaande zaak deed zich dat voor. Het stond niet ter discussie dat het tweede kind reeds had aangegeven dat hij aanspraak wenste te maken op de legitieme portie zodra deze opeisbaar zou worden. De Hoge Raad maakt hier onderscheid tussen aanspraak maken op en opeisen van. Een verklaring dat men wenst aanspraak te maken op is dus in beginsel voldoende om uw legitieme portie veilig te stellen. Toch is het wijs om onze advocaat legitieme om juridisch advies te vragen. De termijnen in het erfrecht zijn streng, de berekening van de legitieme portie is ingewikkeld en het is niet altijd gemakkelijke als legitimaris al de benodigde informatie te verkrijgen.

Heeft u vragen over de legitieme, neem dan volkomen vrijblijvend contact met onze advocaat legitieme op via de telefoon op 020 – 39 80 150 of via dit formulier.