Het Gerechtshof Amsterdam heeft op 26 januari 2021 uitspraak gedaan over de vraag of een partijnotaris zijn informatieplicht geschonden had door de erfgenamen niet te wijzen op de mogelijkheid van een aanvullend beroep op de legitieme.

Op 7 april 2017 is erflaatster, moeder van klagers overleden.

Bij testament van 18 december 2014, verleden voor de notaris, heeft erflaatster over haar nalatenschap beschikt.

Tot enige erfgenamen zijn benoemd haar vier kinderen, ieder voor een gelijk deel van haar nalatenschap.

Klagers verwijten de notaris, samengevat, het volgende:

De notaris heeft zonder toestemming van klagers een van de erfgenamen aangeschreven met de expliciete vraag of hij een beroep wil doen op zijn legitieme portie.

Hier had de notaris echter geen opdracht voor gekregen.

De notaris heeft zonder toestemming van klagers een berekening gemaakt van de legitieme portie en die voorgelegd aan de gemachtigde van twee erfgenamen.

Door de andere erfgenamen actief voor te houden dat een beroep op de legitieme portie mogelijk is heeft de notaris klagers benadeeld in hun rechtspositie.

Gezien de hoedanigheid van partij-notaris had hij niet de plicht de overige erfgenamen ongevraagd te wijzen op de mogelijkheid van een beroep op de (aanvullende) legitieme portie noch op het doen maken van een berekening daarvan en het voorleggen daarvan aan de twee erfgenamen.

De notaris heeft zijn informatieplicht geschonden door klagers niet te informeren over de vraag of het waarde drukkende effect van het voorbehouden recht van gebruik en bewoning door erflaatster bij verkoop van de woning als schenking in de zin van artikel 4:67 Burgerlijk Wetboek (BW) heeft te gelden.

Hij heeft ook niet gevraagd welk standpunt zij daarover wilden innemen.

In de eerste boedelbeschrijving heeft de notaris vermeld dat het bedrag van € 180.900,- geldt als een schenking aan klaagster.

Dat standpunt is later genuanceerd door hierop een bedrag van € 42.210,- in mindering te brengen. Nergens blijkt waarop die nuancering is gebaseerd.

Klagers stellen dat gezien de hoedanigheid van de notaris als partij-notaris op hem niet de plicht rust om de andere erfgenamen ongevraagd te wijzen op de mogelijkheid van het doen van een beroep op hun aanvullende legitieme portie en daarvan zelfs een berekening te maken.

De notaris had hier geen toestemming voor gekregen en hij had hier evenmin opdracht voor gekregen.

Door dit wél te doen heeft de notaris klagers benadeeld in hun rechtspositie waarbij komt dat hij evenmin verplicht was om zulks te doen.

Erfrecht. Partijnotaris. Heeft de partijnotaris zijn informatieplicht geschonden door niet te wijzen op de mogelijkheid van een aanvullend beroep op de legitieme?

De rechter oordeelt als volgt.

De klachtonderdelen zien op de informatieplicht van de notaris.

Klagers zijn van oordeel dat de notaris hen op een aantal punten onvoldoende heeft geïnformeerd.

Zo hadden zij voor wat betreft de vraag naar het waarde drukkende effect van het voorbehouden recht van gebruik en bewoning door erflaatster en de daaruit voortvloeiende vragen omtrent een eventuele schenking beter voorgelicht willen worden.

Een notaris moet de belangen van alle betrokken partijen op een onpartijdige wijze en met grote zorgvuldigheid behartigen (artikel 17 lid 1 Wna).

Art. 18 lid 1 Verordening beroeps- en gedragsregels (VBG) maakt mogelijk dat een notaris ook als partijadviseur kan optreden.

In de praktijk wordt deze notaris ook wel partijnotaris genoemd.

De notaris die naar buiten optreedt als partijadviseur moet jegens belanghebbenden tijdig kenbaar maken dat hij in die hoedanigheid optreedt.

Ook op zijn handelen en nalaten als partijadviseur is het notarieel tuchtrecht, in het bijzonder de norm van artikel 93 lid 1 Wna, geheel van toepassing.

De opdracht van klagers aan de notaris behelsde dat hij hen vertegenwoordigde bij de afwikkeling van de nalatenschap van erflaatster.

Onderdeel van die opdracht is dat hij hen dient te adviseren over hun rechtspositie en met hen moet afstemmen welke stappen hij mag en moet zetten om met de gemachtigde van de andere erfgenamen tot overeenstemming te geraken.

Het hof is van oordeel dat de notaris in dit geval onvoldoende zorgvuldig invulling heeft gegeven aan deze opdracht.

Wilt u de gehele uitspraak bekijken? Klik dan hier.

Heeft u een vraag aan onze advocaat legitieme over de vereffening of verdeling van een erfenis, over de uitleg van een testament of over de nietigheid van een testament, over de taken en bevoegdheden van de executeur, over het kindsdeel of over de legitieme, of over het berekenen van de legitieme, of over de informatieplicht van een notaris, belt u dan gerust onze advocaat legitieme op 020-3980150.

Wilt u meer weten over de berekening van de legitieme, bezoek dan onze website over de legitieme. Klik dan hier.