Het Gerechtshof ’s-Hertogenbosch heeft op 17 mei 2022 uitspraak gedaan over de waardebepaling van een woning voor de vaststelling en berekening van de legitieme.

Vader heeft bij testament van 5 maart 2015 beschikt over zijn nalatenschap.

Daarin is A benoemd tot executeur, welke executele zij heeft aanvaard, en is geïntimeerde onterfd.

De overige vijf kinderen zijn tot erfgenaam benoemd.

De geïntimeerde heeft aanspraak gemaakt op de legitieme portie.

Erfrecht. Legitieme. Waardebepaling van woning voor de berekening van de legitieme. Peildatum. Is vermindering of vermeerdering van waarde van de woning relevant voor de vaststelling van de legitieme?

De rechter oordeelt als volgt.

In eerste instantie waren partijen het niet eens over de waarde van de woning en de peildata waarop de woning gewaardeerd moet worden.

Ter zitting is gebleken dat de woning te koop stond en dat er al diverse biedingen gedaan waren.

Het hof heeft vervolgens met partijen afgesproken dat zij zich na de zitting uit zouden laten over de verkoopwaarde van de woning.

Uit de akten na mondelinge behandeling volgt dat de woning is verkocht voor een bedrag van € 200.555,- en dat de overdracht op 21 januari 2022 heeft plaatsgevonden.

Dit maakt dat de vordering van geïntimeerde waarin zij toedeling van de woning aan haar en medewerking van appellant aan de levering daarvan vordert, is achterhaald.

De vraag is welke peildata het hof moet hanteren nu de (verkoopwaarde van de) woning tot de onverdeelde huwelijksgoederengemeenschap behoorde en vervolgens de helft van de waarde daarvan in de nalatenschap van moeder en daarna de andere helft in de nalatenschap van vader (in beide nalatenschappen) is gevallen, terwijl (zowel de huwelijksgoederengemeenschap als) de beide nalatenschappen nog niet zijn verdeeld en één van de kinderen in de nalatenschap van vader is onterfd.

Bij een verdeling van een tot de gemeenschap behorend goed wordt in beginsel uitgegaan van de waarde ten tijde van de verdeling, tenzij uit de eisen van redelijkheid en billijkheid voortvloeit dat hiervan moet worden afgeweken.

In beginsel zou dit de waarde zijn van de dag waarop deze uitspraak wordt gedaan, maar het hof zal nu partijen het daarover eens zijn uitgaan van de verkoopwaarde ad € 200.555,-.

Van dit bedrag dienen nog de kosten van de verkoop, waaronder de makelaars- en notariskosten (welke kosten het hof niet bekend zijn) afgetrokken worden, zodat een netto-opbrengst resteert.

Het hof zal voor de berekening van de erfdelen uitgaan van voormeld bedrag (minus verkoopkosten p.m.).

Geïntimeerde is in de nalatenschap van vader onterfd en geïntimeerde heeft een beroep gedaan op zijn legitieme portie.

Voor de berekening van de legitieme portie van geïntimeerde geldt echter een andere peildatum.

Uitgangspunt is dat de legitieme portie op grond van artikel 4:65 BW wordt berekend over de waarde van de goederen van de nalatenschap, waarmee wordt bedoeld de waarde van die goederen op het tijdstip onmiddellijk na overlijden van vader, dus in 2015.

Een vermindering of vermeerdering van de waarde van de woning na deze peildatum is in beginsel voor de berekening van de legitieme portie niet relevant.

Een uitzondering hierop doet zich niet voor.

Dat betekent het volgende.

Tussen partijen is niet in geschil dat de waarde van de woning in 2015 € 100.000,- was.

Vader was gerechtigd tot de helft van de waarde van de woning, dus na zijn overlijden bedroeg zijn deel (de helft van € 100.000,- of wel) € 50.000,-.

Voor de berekening van de legitieme portie van geïntimeerde zal het hof dit bedrag aanhouden.

De grief slaagt dan ook gedeeltelijk voor zover deze was gericht tegen de door de rechtbank gehanteerde peildatum voor de berekening van de legitieme portie.

Wilt u de gehele uitspraak bekijken? Klik dan hier.

Heeft u een vraag aan onze advocaat legitieme over de vereffening of verdeling van een erfenis, over de uitleg van een testament of over de nietigheid van een testament, over de taken en bevoegdheden van de executeur, over het kindsdeel of over de legitieme, of over het berekenen van de legitieme, belt u dan gerust onze advocaat legitieme op 020-3980150.

Wilt u meer weten over de berekening van de legitieme, bezoek dan onze website over de legitieme. Klik dan hier.

Wilt u meer weten over het erfrecht, bezoek dan onze website van ons advocatenkantoor. Klik dan hier.