De Rechtbank Overijssel heeft onlangs uitspraak gedaan over de berekening van de legitieme bij een aanvullend beroep op de legitieme.
Eiser heeft de nalatenschap van zijn moeder verworpen en hij heeft tegelijkertijd een beroep gedaan op zijn legitieme portie, zoals bedoeld in artikel 4:63 lid 3 BW.
De keuze om te verwerpen werkt terug tot het ogenblik van het openvallen van de nalatenschap (artikel 4:190 lid 4 BW).
Dat betekent dat eiser niet meer als erfgenaam en deelgenoot van de nalatenschap van moeder kan worden aangemerkt.
Uit de wet volgt verder dat hetgeen eiser als erfgenaam had kunnen verkrijgen in mindering komt van zijn legitieme portie (artikel 4:72 BW).
De vaststelling van de omvang van de legitieme van eiser wordt hierna in dit vonnis besproken.
Erfrecht. Legitieme. Verwerping van nalatenschap. Aanvullend beroep op de legitieme. Vaststelling en berekening van de legitieme. In mindering brengen van de waarde van de erfrechtelijke verkrijging.
De rechter oordeelt als volgt.
Om de vordering van eiser tot vaststelling van de omvang van zijn legitieme portie te kunnen beoordelen moet er eerst duidelijkheid bestaan over de omvang van de nalatenschap.
Het saldo van de nalatenschap kan aan de hand van de boedelbeschrijving worden vastgesteld.
Dat saldo is nodig om de omvang van de erfdelen van gedaagden en eiser te berekenen uitgaande van de situatie dat er geen sprake was van verwerping door eiser.
Daarna is het saldo van de nalatenschap nodig bij de berekening van de omvang van de legitimaire massa en daaropvolgend de berekening van de omvang van de legitieme portie van eiser.
Ten slotte kan de vraag worden beantwoord of eiser nog aanspraak kan maken op een bedrag na toepassing van artikel 4:72 BW.
Eiser heeft de nalatenschap van zijn moeder verworpen en heeft tegelijkertijd een beroep gedaan op zijn legitieme portie (zoals bedoeld in artikel 4:63 lid 3 BW).
Omdat eiser de nalatenschap heeft verworpen, komt de waarde van hetgeen hij als erfgenaam had kunnen verkrijgen in mindering op zijn legitieme portie (zoals bepaald in de hoofdregel van artikel 4:72 BW).
De rechtbank heeft hiervoor becijferd dat het saldo van de nalatenschap moet worden vastgesteld op € 128.586,50.
Dat betekent dat eiser als erfgenaam daarvan 1/3e deel had kunnen verkrijgen, of te wel een bedrag van € 42.862,17.
In de wet is bepaald dat de legitieme portie de helft is van de waarde van het erfdeel dat de betrokkene had gekregen, zonder rekening te houden met het testament van de erflater en zonder rekening te houden met schenkingen door de erflater (artikel 4:63 en 64 BW).
Stap 1 daarbij is het saldo van de nalatenschap vast te stellen, waarbij worden opgeteld de relevante schenkingen die de erflater heeft gedaan.
Dat saldo heet de legitimaire massa.
In dit geval bedraagt de legitieme portie van eiser het 1/6e deel daarvan.
Volgens artikel 4:65 BW wordt de legitieme portie berekend over de waarde van de goederen van de nalatenschap, verminderd met de schulden zoals vermeld in artikel 7 lid 1 onder a tot en met c en f.
Uit de tabel hiervoor betreffende de boedelbeschrijving volgt dat het saldo van de nalatenschap voor de berekening van de legitieme portie in dit geval € 128.586,50 bedraagt.
De rechtbank stelt vast dat de legitimaire massa in dit geval € 128.586,50 bedraagt.
De omvang van de legitieme portie van eiser bedraagt 1/6e deel daarvan, dat wil zeggen een bedrag van € 21.431,08.
De waarde van hetgeen eiser als erfgenaam had kunnen verkrijgen bedraagt (zoals hiervoor genoemd) € 42.862,17 en dit bedrag komt als gevolg van de werking van artikel 4:72 BW in mindering op het bedrag van de legitieme.
Het resultaat daarvan is dat eiser met betrekking tot zijn legitieme portie geen aanspraak kan maken op enig bedrag.
Zijn vorderingsrecht wordt vastgesteld op nihil.
Overigens is nog in geschil of de piano van € 5.000,00 een gift is geweest in de zin van artikel 4:76 BW jo 7:186 lid 2 BW.
Partijen hebben hierover over en weer weinig gesteld.
Deze vraag kan in het midden blijven, omdat eiser bij de vaststelling hiervan geen belang meer heeft.
Ook als de piano als gift wordt betrokken bij het vaststellen van de legitimaire massa, dan blijft zijn vorderingsrecht nihil.
Wilt u de gehele uitspraak bekijken? Klik dan hier.
Heeft u een vraag aan onze advocaat legitieme over de vereffening of verdeling van een erfenis, over de uitleg van een testament of over de nietigheid van een testament, over de taken en bevoegdheden van de executeur, over het kindsdeel of over de legitieme, of over het berekenen van de legitieme, belt u dan gerust onze advocaat legitieme op 020-3980150.
Wilt u meer weten over de berekening van de legitieme, bezoek dan onze website over de legitieme. Klik dan hier.
Wilt u meer weten over het erfrecht, bezoek dan onze website van ons advocatenkantoor. Klik dan hier.