De Rechtbank Overijssel heeft onlangs uitspraak gedaan over een herberekening van de legitimaire massa vanwege gestelde aanwezigheid van contante gelden op het moment van overlijden van de erflater.
Eiseres vordert vaststelling van haar legitieme portie in de nalatenschap van haar vader.
Partijen hebben na afloop van de mondelinge behandeling gezamenlijk de woning laten taxeren.
Gedaagde heeft daarnaast bankafschriften verstrekt aan eiseres.
Gedaagde stelt zich nu op het standpunt dat de legitieme portie van eiseres € 6.220,90 bedraagt.
Eiseres meent dat dit hoger moet zijn, te weten € 7.420,90.
Zij gaat daarbij ervan uit dat veel meer contant geld aanwezig had moeten zijn op de overlijdensdatum van erflater dan dat haar moeder (gedaagde) heeft opgegeven.
De rechtbank volgt het standpunt van eiseres niet en zal de legitieme portie vaststellen op het door gedaagde gestelde bedrag.
Hieronder wordt dat nader toegelicht.
Erfrecht. Legitieme. Vaststelling van de legitieme. Herberekening van de legitimaire massa. Boedelbeschrijving. Contante gelden. Contante betalingen. Bewijs. Levensonderhoud.
De rechter oordeelt als volgt.
Zoals de rechtbank in het tussenvonnis van 9 november 2022 heeft overwogen, draait deze zaak om de vaststelling van de legitieme portie van eiseres in de nalatenschap van haar vader (hierna: erflater).
Bij testament van 13 augustus 2015 (hierna: het testament) is eiseres onterfd door erflater.
Erflater heeft bij het testament bepaald dat als eiseres een beroep doet op haar legitieme portie, de legitieme portie dan in geld wordt uitgekeerd en pas opeisbaar zal zijn na het overlijden van gedaagde, de moeder van eiseres.
Tot het overlijden van erflater in 2021 was gedaagde met erflater in gemeenschap van goederen gehuwd.
Bij het testament is gedaagde benoemd tot executeur van de nalatenschap van erflater.
Daarbij is aan gedaagde de verplichting opgelegd om een boedelbeschrijving te maken.
Eiseres heeft een beroep gedaan op haar legitieme portie.
Gedaagde heeft een boedelbeschrijving opgesteld.
Eiseres accepteert de boedelbeschrijving van gedaagde niet.
Na de mondelinge behandeling hebben partijen in onderling overleg de woning laten taxeren per datum van overlijden van erflater.
Verder heeft gedaagde bankafschriften verstrekt aan eiseres.
Vervolgens hebben partijen een (her)berekening gemaakt van de legitimaire massa en de legitieme portie.
Eiseres heeft haar legitieme portie (her)berekend op € 7.420,90.
Gedaagde heeft de legitieme portie van eiseres (her)berekend op € 6.220,90.
Het verschil tussen de berekeningen van eiseres en gedaagde, is erin gelegen dat volgens eiseres veel meer contant geld aanwezig had moeten zijn op de overlijdensdatum van erflater.
Eiseres stelt dat uit de overgelegde bankafschriften blijkt dat in de vijf jaren vóór het overlijden van erflater gemiddeld per maand € 801,83 aan contant geld is opgenomen door erflater en gedaagde.
Volgens eiseres werd daarvan slechts de helft per maand aan boodschappen besteed.
Hierdoor had, berekend over een periode van vijf jaar, nog een bedrag van € 24.000 aan contanten aanwezig moeten zijn op de overlijdensdatum van erflater en geen € 85, zoals gedaagde in de boedelbeschrijving heeft opgegeven.
Het verweer van gedaagde komt erop neer dat erflater en zij vaak met contant geld betaalden en dat de opgenomen contanten zijn uitgegeven bij leven van erflater.
Gedaagde meent dat zij niet gehouden is om verantwoording af te leggen over de levensstijl die erflater en zij erop nahielden.
De rechtbank oordeelt als volgt.
Tegenover het gemotiveerde verweer van gedaagde heeft eiseres onvoldoende onderbouwd gesteld dat er (veel) meer dan € 85 aan contanten aanwezig hadden moeten zijn bij het overlijden van erflater.
Eiseres heeft slechts geschat dat, rekening houdend met de kosten voor levensonderhoud, een veel hoger bedrag aanwezig had moeten zijn.
Gedaagde heeft evenwel toegelicht dat erflater en zij ook grotere uitgaven deden met contant geld.
Dat heeft eiseres niet weersproken.
Daarbij is van belang dat eiseres niet heeft gesteld dat erflater onder curatele stond en evenmin dat zijn goederen onder bewind stonden.
Dit betekent dat erflater zijn leven kon invullen zoals hij dat wenste en dat eiseres als legitimaris niet achteraf alsnog (in feite) rekening en verantwoording kan eisen met betrekking tot de leefwijze van erflater en het mogelijk daarmee gepaard gaande uitgavenpatroon.
Erflater was vrij om bij leven naar eigen goeddunken zijn geld uit te geven.
Eiseres kan daartegen niet opkomen met een beroep op haar legitieme portie (vgl. GHDHA:2019:1869).
Nu eiseres niet (onderbouwd) heeft gesteld dat erflater schenkingen heeft gedaan (van de geldopnamen) die van invloed zijn op de hoogte van haar legitieme portie, hoeven de door erflater gedane uitgaven niet bij de vaststelling van de omvang van de legitieme portie meegenomen te worden.
De rechtbank leidt uit de akte van eiseres af dat, indien geen rekening wordt gehouden met het door haar gestelde bedrag aan contanten, zij het eens is met de door gedaagde gemaakte herberekening van de legitieme portie op € 6.220,90.
De rechtbank zal de legitieme portie daarom op dat bedrag vaststellen.
Omdat gedaagde tot die herberekening is gekomen naar aanleiding van de vorderingen van eiseres in deze procedure – naar aanleiding waarvan de woning van erflater is getaxeerd op een hoger bedrag – worden beide partijen in deze procedure in het ongelijk gesteld.
Reeds hierom ziet de rechtbank aanleiding om de proceskosten van partijen te compenseren in de zin dat iedere partij de eigen kosten draagt.
Wilt u de gehele uitspraak bekijken? Klik dan hier.
Heeft u een vraag aan onze advocaat legitieme over de vereffening of verdeling van een erfenis, over de uitleg van een testament of over de nietigheid van een testament, over de taken en bevoegdheden van de executeur, over het kindsdeel of over de legitieme, of over het berekenen van de legitieme, belt u dan gerust onze advocaat legitieme op 020-3980150.
Wilt u meer weten over de berekening van de legitieme, bezoek dan onze website over de legitieme. Klik dan hier.
Wilt u meer weten over het erfrecht, bezoek dan onze website van ons advocatenkantoor. Klik dan hier.