Het Gerechtshof ’s-Hertogenbosch heeft op 20 april 2021 uitspraak gedaan over de vraag op welke partij de bewijslast diende te rusten van gestelde gedane giften bij de vaststelling van de legitieme.
Deze zaak gaat in het kort over het volgende.
Partijen zijn broer en zus.
Het geschil gaat over de nalatenschap van hun moeder.
Appellante stelt dat haar veel meer toekomt van de nalatenschap van moeder dan het door de rechtbank vastgestelde bedrag van € 186,06.
Erfrecht. Aanvullend beroep op de legitieme portie. Giften. Vrijgevigheid. Bewijslast. Tegenbewijs. Waardevermeerdering van onroerend goed. Aflossing van een lening.
De rechter oordeelt als volgt.
Het hof begrijpt de grieven en de vordering in hoger beroep aldus dat appellante aanvullend een beroep wenst te doen op haar legitieme portie.
Dit betekent dat de legitieme portie van appellante wordt berekend over de waarde van de goederen van de nalatenschap ten tijde van het overlijden, welke waarde wordt vermeerderd met de bij deze berekening in aanmerking te nemen giften en verminderd met de schulden, vermeld in artikel 4:7 lid 1 onder a tot en met c en f BW (artikel 4:65 BW), hierna ook de legitimaire massa. De legitieme portie van appellante is op grond van artikel 4:64 BW 1/2e van de helft van deze legitimaire massa.
Het hof overweegt dat de legitimaire massa wordt vermeerderd met de volgens de wet in aanmerking te nemen giften.
Anders dan geïntimeerde kennelijk meent en de rechtbank ten onrechte heeft beslist, heeft de in het testament van erflaatster opgenomen vrijstelling van inbreng geen betekenis voor de vraag welke giften in aanmerking moeten worden genomen voor de berekening van de legitimaire vordering.
De rechtsvraag welke giften in aanmerking komen, wordt beheerst door artikel 4:67 e.v. BW.
Ingevolge artikel 4:67 BW worden bij de berekening van de legitimaire massa de volgende door de erflater gedane giften in aanmerking genomen, voor zover relevant:
(…) giften, door de erflater aan een afstammeling gedaan, mits deze of een afstammeling van hem legitimaris van de erflater is (…).
Het begrip ‘gift’ wordt gedefinieerd in art. 7:186 lid 2 BW: iedere handeling die ertoe strekt dat degene die de handeling verricht, een ander ten koste van eigen vermogen verrijkt.
Uit de definitie van gift kan worden afgeleid dat sprake moet zijn van een handeling, verrijking, verarming en een bevoordelingsbedoeling (vrijgevigheid).
Vooropgesteld wordt dat op appellante de stelplicht en bewijslast rust van haar stelling dat sprake is van giften die in het kader van de berekening van haar erfdeel in aanmerking moeten worden genomen.
Voor zover in de toelichting op de grief wordt betoogd dat de bewijslast op geïntimeerde ligt, is dat niet juist.
Het hof overweegt dat uit de geschetste feiten voortvloeit dat geïntimeerde het pand aan de heeft gekocht en verbouwd met geleend geld, dat tot zekerheid van die lening onder meer een recht van (derden)hypotheek is gevestigd, dat deze lening is afgelost door erflaatster en dat geïntimeerde bij de verkoop van het pand een bedrag heeft ontvangen van € 545.000,–.
Nu geïntimeerde het pand zelf heeft gekocht in 1998, is het hof van oordeel dat de waardevermeerdering van het pand niet te zien is als een gift van erflaatster.
Dit geldt evenwel niet voor het bedrag van de afgeloste lening ter hoogte van € 262.196,91.
Gelet op de stellingen over en weer gaat het hof er voorshands van uit dat daarbij sprake is van vrijgevigheid van erflaatster en daarmee van een gift die betrokken moet worden bij de vaststelling van de legitimaire massa.
Het hof zal geïntimeerde in de gelegenheid stellen daartegen tegenbewijs te leveren (te ontzenuwen) op de wijze, zoals in het dictum zal worden verwoord.
Wilt u de gehele uitspraak bekijken? Klik dan hier.
Heeft u een vraag aan onze advocaat legitieme over de vereffening of verdeling van een erfenis, over de uitleg van een testament of over de nietigheid van een testament, over de taken en bevoegdheden van de executeur, over het kindsdeel of over de legitieme, of over het berekenen van de legitieme, belt u dan gerust onze advocaat legitieme op 020-3980150.
Wilt u meer weten over de berekening van de legitieme, bezoek dan onze website over de legitieme. Klik dan hier.