De Rechtbank Noord-Holland heeft op 19 augustus 2020 uitspraak gedaan over de vraag of de kosten van levensonderhoud waren aan te merken als een gift bij de berekening van de legitieme.

Volgens artikel 4:63, eerste lid van het Burgerlijk Wetboek (BW) is de legitieme portie van een legitimaris het gedeelte van de waarde van het vermogen van de erflater, waarop de legitimaris in weerwil van giften en uiterste wilsbeschikkingen van de erflater aanspraak kan maken.

Dus ondanks het feit dat de erflater in zijn testament onder meer eisers heeft ‘onterfd’, hebben zij volgens het Nederlands recht altijd recht op hun ‘wettelijk erfdeel’.

Hierop hebben eisers een beroep gedaan.

De legitieme porties worden volgens artikel 4:65 BW berekend over de waarde van de goederen der nalatenschap.

Die waarde wordt vermeerderd met de bij deze berekening in aanmerking te nemen giften en verminderd met de schulden, vermeld in artikel 4:7 lid 1 onder a tot en met c en f BW. De uitkomst hiervan wordt de legitimaire massa genoemd.

Partijen twisten over de omvang van de legitimaire massa.

Eisers stellen dat de legitimaire massa ook moet worden verhoogd met een bedrag van € 140.000,-.

Uit de bankafschriften vanaf 2008 volgt namelijk dat er in totaal een bedrag van € 140.000,- van de bankrekening van erflater is overgemaakt aan gedaagde en haar echtgenoot, zonder dat daarvoor enige verantwoording is afgelegd.

Gedaagde voert als verweer dat erflater “met het oog op de verzorging/ondersteuning/ het levensonderhoud van zijn dochter” over de periode 2008 – 2010 maandelijks € 400,- aan gedaagde heeft overgemaakt. Gedurende de periode van hun bewind van mei 2011 tot en met april 2016 is dat bedrag verhoogd tot € 800,- per maand.

Gedaagde stelt dat zij en haar echtgenoot de mantelzorgers van waren.

Legitieme. Berekening van de legitimaire massa. Giften. Kosten van levensonderhoud. Morele verplichting.

De rechter oordeelt als volgt

Op de zitting is de inhoud van artikel 4:69 BW al aan de orde geweest.

Voor zover het gaat om giften, dan zijn alleen die giften van invloed op de legitimaire massa, indien zij zijn gedaan binnen vijf jaar voor het overlijden.

In deze procedure betekent dit dat de giften in de periode 18 november 2010 tot 18 november 2015 dienen te worden betrokken bij de berekening van de legitimaire massa.

Ter zitting en door de overgelegde stukken is duidelijk geworden dat de door erflater overgemaakte bedragen in ieder geval geen betrekking hadden op de kosten van gedaagde. Die konden uit haar eigen inkomen worden voldaan.

Ter zitting is nader toegelicht dat de vaste bedragen van € 400,- en later € 800,- feitelijk blijken van waardering van erflater voor zijn stiefdochter en haar echtgenoot waren voor de zorg die zij verleenden aan gedaagde.

De rechtbank treedt niet in de wijze van het verlenen van mantelzorg door gedaagde, omdat daarover onvoldoende duidelijk is geworden.

Aangenomen mag wel worden dat gedaagde en haar echtgenoot de nodige bemoeiingen hebben gehad met de zorg voor en over gedaagde in Nederland.

Dat erflater het op zijn plaats vond om hen daarvoor een vergoeding toe te kennen voor diverse onkosten en dergelijke, wil de rechtbank wel aannemen en is ook niet ongebruikelijk.

Een bedrag van € 100,- per maand acht de rechtbank in dat kader aanvaardbaar.

Een dergelijk bedrag kan worden gezien als een gift aan personen ten aanzien van wie de erflater moreel verplicht was bij te dragen in hun onderhoud tijdens zijn leven (artikel 4:69, eerste lid, onder a BW).

Voor het overige moeten de vaste overgemaakte bedragen in het kader van het erfrecht worden beschouwd als ‘giften’ in de zin van artikel 4:67, aanhef, onder e BW.

Deze maken dus onderdeel uit van de legitimaire massa.

Wilt u de gehele uitspraak bekijken? Klik dan hier.

Heeft u een vraag aan onze advocaat legitieme over de vereffening of verdeling van een erfenis, over de uitleg van een testament of over de nietigheid van een testament, over de taken en bevoegdheden van de executeur, over het kindsdeel of over de legitieme, of over het berekenen van de legitieme, belt u dan gerust onze advocaat legitieme op 020-3980150.

Wilt u meer weten over de berekening van de legitieme, bezoek dan onze website over de legitieme. Klik dan hier.