De Rechtbank Gelderland heeft op 4 november 2020 uitspraak gedaan over een vordering van de legitimaris tot informatieverstrekking op grond van artikel 4:78 BW.

Erflaatster heeft op 13 januari 2010 haar testament gemaakt en daarin gedaagde aangewezen als haar enig erfgenaam.

Het testament van erflaatster bevat een tweetrapsmaking.

Daarbij is gedaagde de bezwaarde en zijn de kinderen van erflaatster met uitzondering van eiser de verwachters.

Erflaatster heeft eiser en diens kinderen uitdrukkelijk uitgesloten als haar erfgenaam.

Eiser heeft een beroep gedaan op zijn legitieme portie.

Erfrecht. Legitieme. Vordering tot informatieverstrekking ten behoeve van de berekening van de legitieme. Toetsing. Maatstaf.

De rechter oordeelt als volgt.

Voor wat betreft de door eiser gevorderde informatieverstrekking geldt het volgende.

Eiser is legitimaris die niet erfgenaam is.

Artikel 4:78 van het Burgerlijk Wetboek (BW) bepaalt dat hij tegenover de erfgenamen en de met het beheer van de nalatenschap belaste executeurs aanspraak kan maken op inzage en een afschrift van alle bescheiden die voor de berekening van zijn legitieme portie behoeft.

Zij verstrekken hem daartoe desverlangd alle daartoe strekkende inlichtingen.

Gedaagde heeft weliswaar zijn benoeming tot executeur niet aanvaard, maar de verplichting eiser de voor de berekening van zijn legitieme portie nodige informatie is verschaffen rust ook op gedaagde als enig erfgenaam.

In zoverre is gedaagde pro sé dus juist in rechte betrokken en gaat het gevoerde verweer van hoedanigheid niet op.

Dat eiser pas na het overlijden van gedaagde aanspraak kan maken op uitbetaling van de legitieme betekent niet dat de benodigde informatie pas na het overlijden van gedaagde verstrekt dient te worden.

Eiser heeft er een gerechtvaardigd belang bij nu al de omvang van de legitieme portie te kunnen berekenen.

Eiser vordert afgifte van de volgende stukken:

  1. alle bankafschriften van bank- en girorekeningen waarop erflaatster volledig of gedeeltelijk gerechtigd was op de datum van haar overlijden, 9 augustus 2017,
  2. alle bankafschriften van die rekeningen over de periode 9 augustus 2012 tot en met 9 augustus 2017,
  3. een opgave van alle door erflaatster gedane schenkingen over de periode 9 augustus 2012 tot en met 9 augustus 2017, met daarbij de namen en adressen van degenen die die schenkingen hebben ontvangen,
  4. een opgave van alle (mede) ten name van erflaatster gestelde levensverzekeringen, afschriften van de polissen en een gespecificeerde opgave van de daaruit ontvangen uitkeringen,
  5. alle belastingaangiften en –aanslagen inkomstenbelasting over de jaren 2012 tot en met 2017,
  6. een gespecificeerde boedelbeschrijving van de privé-vermogensbestanddelen (baten en schulden) met de daarbij behorende waarden van erflaatster per datum overlijden,
  7. een volledige boedelbeschrijving van de huwelijksgoederengemeenschap (baten en schulden) met de daarbij behorende waarden,
  8. een volledige boedelbeschrijving van de nalatenschap met de daarbij behorende waarden,
  9. alsook een kopie van de financiële en administratieve stukken en/of taxaties waaruit die waarden blijken.

Nagegaan moet worden tot hoever de informatieplicht van gedaagde strekt.

Artikel 4:65 BW bepaalt dat de legitieme portie wordt berekend over de waarde van de goederen der nalatenschap, welke waarde wordt vermeerderd met de bij deze berekening in aanmerking te nemen giften (en verminderd met de schulden vermeld in artikel 4:7 lid 1 onder a tot en met c en f BW).

Artikel 4:67 BW bepaalt voorts welke door de erflater gedane giften bij de berekening van de legitieme portie in aanmerking worden genomen.

Gedaagde vermeldt in het door hem als productie 4 overgelegde overzicht onder meer dat de bankafschriften zijn opgevraagd.

Omdat ze niet bij gelegenheid van de mondelinge behandeling in het geding zijn gebracht, zal gedaagde veroordeeld worden tot afgifte van kopieën van de bankafschriften van de drie bankrekeningen betreffend per datum sterfdag erflaatster.

De vordering bankafschriften over de laatste vijf jaren van erflaatster te verstrekken zal worden afgewezen, omdat eiser daar geen belang bij heeft.

Dat zou anders kunnen zijn als er aanwijzingen zijn dat door erflaatster schenkingen zouden zijn gedaan die van belang zijn voor de berekening van de legitieme portie, maar die aanwijzingen zijn niet gesteld noch gebleken.

Gelet op de vermoedelijke omvang van de nalatenschap is het ook niet aannemelijk dat erflaatster zodanige giften heeft gedaan.

De vorderingen met betrekking tot de bankafschriften over de laatste vijf jaar en tot de schenkingen zullen daarom worden afgewezen.

Gedaagde heeft als productie een kopie in het geding gebracht van de kostenbegroting van 11 augustus 2017 van de uitvaart van erflaatster.

Hieruit blijkt dat de kosten van de uitvaart zijn voldaan uit een aantal uitvaartpolissen.

Gedaagde heeft aangevoerd dat hij niet bekend is met levensverzekeringen ten name van erflaatster.

Aanwijzingen dat er ten name van erflaatster levensverzekeringen bestonden die tot uitkering zijn gekomen, zijn niet gesteld noch gebleken.

De vordering daarop betrekking hebbende stukken in het geding te brengen wordt dan ook afgewezen.

Ook de vordering alle belastingaangiftes en –aanslagen over vijf jaar in het geding te brengen zal worden afgewezen, omdat eiser daar geen belang bij heeft.

Gedaagde dient wel de aangifte en aanslag inkomstenbelasting over 2017 erflaatster betreffende te verstrekken, indien die aangifte is gedaan.

Resumerend zal de vordering tot het afgeven van stukken als gemeld in het dictum worden toegewezen. De daarin genoemde dwangsom komt voldoende voor waarbij de rechtbank aanleiding ziet om een maximum aan de dwangsomveroordeling te verbinden.

Wilt u de gehele uitspraak bekijken? Klik dan hier.

Heeft u een vraag aan onze advocaat legitieme over de vereffening of verdeling van een erfenis, over de uitleg van een testament of over de nietigheid van een testament, over de taken en bevoegdheden van de executeur, over het kindsdeel of over de legitieme, of over het berekenen van de legitieme, belt u dan gerust onze advocaat legitieme op 020-3980150.

Wilt u meer weten over de berekening van de legitieme, bezoek dan onze website over de legitieme. Klik dan hier.