De Rechtbank Den Haag heeft op 14 oktober 2020 uitspraak gedaan over de vraag of een aanspraak op de legitieme portie was verwerkt.

Eiser en gedaagden zijn broer en zussen van elkaar.

Het meest verstrekkende verweer van gedaagden is dat sprake is van rechtsverwerking.

Gedaagden stellen zich op het standpunt dat eiser zijn rechten een vordering tot betaling van de legitieme porties in de nalatenschappen van moeder en vader in te stellen heeft verwerkt, omdat eiser jarenlang geen juridische procedure is gestart.

Nadat Y eiser op 18 juli 2007 heeft geschreven dat volgens de testamenten sprake is van schenkingen waardoor de feitelijke verkrijging van eiser nihil is en hem heeft gevraagd om bewijsstukken waaruit blijkt dat geen sprake is van schenkingen, had eiser volgens gedaagden actie moeten ondernemen.

Pas nadat notaris K eiser in november 2017 de concept vermogensopstelling en verdelingsakte heeft toegezonden, heeft eiser op 13 november 2017 laten weten dat hij het niet eens was met verrekening van de schenkingen met zijn legitieme porties.

Gedaagden betogen dat eiser in 2007 met de gevraagde bewijsstukken had kunnen komen, omdat eiser de boekhouding van de bedrijven deed en de schenkingen zien op de bedrijven.

Nu eiser dit heeft nagelaten en door het verstrijken van zo veel tijd, is ieders bewijspositie onredelijk bemoeilijkt.

Het was volgens gedaagden aan eiser om in actie te komen, toen hij wist dat de andere erfgenamen van gedachten waren veranderd over de verrekening van de schenkingen met de legitieme porties.

De bijzondere omstandigheden die een beroep op rechtsverwerking rechtvaardigen, zijn volgens gedaagden gelegen in het feit dat gedaagden in eerste instantie wel bereid waren om in afwijking van de testamenten de legitieme porties aan eiser te betalen, maar dat hij dat vervolgens niet afdwong.

Eiser betwist dat sprake is van bijzondere omstandigheden die een beroep op rechtsverwerking rechtvaardigen.

Eiser betoogt dat hem lange tijd niet duidelijk was dat gedaagden terugkwamen op hun eerdere beslissing dat zij de testamenten niet uit zouden voeren en stelt dat hij dat pas in 2016 hoorde.

Legitieme. Rechtsverwerking. Is de aanspraak op de legitieme verwerkt?

De rechter oordeelt als volgt.

De rechtbank stelt voorop dat enkel tijdsverloop of enkel stilzitten onvoldoende is om te kunnen aannemen dat eiser zijn vorderingsrechten heeft verwerkt.

Vereist is de aanwezigheid van bijzondere omstandigheden als gevolg waarvan hetzij bij de wederpartij het gerechtvaardigd vertrouwen is gewekt dat eiser zijn aanspraak niet meer geldend zal maken, hetzij de wederpartij in zijn positie onredelijk zou worden benadeeld in geval eiser zijn aanspraak alsnog geldend zou maken.

Naar het oordeel van de rechtbank is in dit geval niet gebleken van zodanig bijzondere omstandigheden dat bij gedaagden het gerechtvaardigd vertrouwen is gewekt dat eiser zijn rechten niet meer geldend zou maken.

In dit verband geldt dat het beroep van gedaagden op rechtsverwerking met name is gegrond op het lange stilzitten en stilzwijgen van eiser, en niet op enig actief handelen van zijn kant.

Uit de omstandigheid dat gedaagden al die jaren niet zijn overgegaan tot verdeling van de nalatenschap, leidt de rechtbank bovendien af dat zij er juist niet op vertrouwden dat eiser zijn rechten niet meer geldend zou maken.

Verder acht de rechtbank het verwijt dat gedaagden eiser maken, dat hij jarenlang geen juridische procedure is gestart, onbegrijpelijk met het oog op hun stelling dat de executele ten tijde van het uitbrengen van de dagvaarding in onderhavige zaak nog steeds niet was geëindigd, zodat eiser niet eens bevoegd was een juridische procedure te starten en volgens hen daarom niet-ontvankelijk zou moeten worden verklaard – de juistheid van dit standpunt in het midden latend.

Van een geslaagd beroep op rechtsverwerking is, gelet op het voorgaande, naar het oordeel van de rechtbank in ieder geval geen sprake.

Wilt u de gehele uitspraak bekijken? Klik dan hier.

Heeft u een vraag aan onze advocaat legitieme over de vereffening of verdeling van een erfenis, over de uitleg van een testament of over de nietigheid van een testament, over de taken en bevoegdheden van de executeur, over het kindsdeel of over de legitieme, of over het berekenen van de legitieme, belt u dan gerust onze advocaat legitieme op 020-3980150.

Wilt u meer weten over de berekening van de legitieme, bezoek dan onze website over de legitieme. Klik dan hier.