De Rechtbank Noord-Holland heeft onlangs uitspraak gedaan over de aanspraak van de legitimaris op inzage en afschriften van bescheiden die nodig zijn voor de berekening van de legitieme portie.
Eiseres vordert vaststelling van de hoogte van haar legitieme portie.
Erfrecht. Legitieme. Recht op informatie. Aanspraak op inzage en afschriften van bescheiden die nodig zijn voor de berekening van de legitieme portie. Tweetrapsmaking.
De rechter oordeelt als volgt.
De rechtbank stelt voorop dat het feit dat eiseres geen verwachter is en haar vordering uit hoofde van een legitieme portie in de nalatenschap van erflater nog niet opeisbaar is, niet betekent – anders dan gedaagden veronderstellen – dat eiseres om die reden geen recht heeft op en belang heeft bij de gevorderde bescheiden.
Op grond van artikel 4:78 BW kan een legitimaris die niet erfgenaam is – zoals eiseres – tegenover de erfgenaam (gedaagde en de executeur) aanspraak maken op inzage en een afschrift van alle bescheiden die hij voor de berekening van zijn legitieme portie behoeft.
Deze informatieverplichting moet ruim worden uitgelegd, met de enkele beperking dat de gegevens nodig zijn voor de berekening van de legitieme portie.
Op grond van artikel 4:65 BW wordt de legitieme berekend over de waarde van de goederen van de nalatenschap, welke waarde wordt vermeerderd met de bij deze berekening in aanmerking te nemen giften en verminderd met de schulden, vermeld in artikel 4:7 lid 1 onder a t/m c en f BW.
Met de waarde van de goederen van de nalatenschap wordt bedoeld de waarde op het tijdstip onmiddellijk na het overlijden (artikel 4:65 BW in samenhang met artikel 4:6 BW).
Artikel 4:78 BW houdt echter geen verplichting in tot rekening en verantwoording en schept ook geen algemeen inzagerecht.
Om fishing expeditions te voorkomen, moet eiseres voldoende concreet stellen en onderbouwen waarom de gevorderde stukken voor de berekening van de legitieme portie noodzakelijk zijn.
Voor zover de vordering van eiseres is gegrond op het bepaalde in artikel 843a Rv geldt dat dit artikel niet voorziet in een onbeperkt recht op inzage van bescheiden jegens degene die deze te zijner beschikking of onder zijn berusting heeft.
De bepaling stelt het recht op inzage, afschrift of uittreksel van bepaalde bescheiden afhankelijk van een aantal cumulatieve vereisten, waaronder dat van een rechtmatig belang.
De rechtbank constateert dat eiseres ten aanzien van geen van de gevraagde stukken concreet en onderbouwd heeft gesteld waarom deze stukken noodzakelijk zijn.
Eiseres stelt enkel dat zij belang heeft bij de stukken en dat gedaagden de stukken nog niet beschikbaar hebben gesteld.
Omdat gedaagden hiertegen echter geen inhoudelijk, gespecificeerd verweer hebben gevoerd, zal de rechtbank de gevraagde stukken en informatie toetsen aan het hiervoor geschetste toetsingskader en daarbij het verweer van gedaagden betrekken.
Wilt u de gehele uitspraak bekijken? Klik dan hier.
Heeft u een vraag aan onze advocaat legitieme over de vereffening of verdeling van een erfenis, over de uitleg van een testament of over de nietigheid van een testament, over de taken en bevoegdheden van de executeur, over het kindsdeel of over de legitieme, of over het berekenen van de legitieme, belt u dan gerust onze advocaat legitieme op 020-3980150.
Wilt u meer weten over de berekening van de legitieme, bezoek dan onze website over de legitieme. Klik dan hier.
Wilt u meer weten over het erfrecht, bezoek dan onze website van ons advocatenkantoor. Klik dan hier.